Czy możemy oszczędzać na oświetleniu? Tradycyjne żarówki vs energooszczędne świetlówki i lampy LED

Czy możemy oszczędzać na oświetleniu? Tradycyjne żarówki vs energooszczędne świetlówki i lampy LED

W każdym domu, firmie czy mieszkaniu, oprócz urządzeń RTV i AGD bardzo dużo prądu pobiera oświetlenie. Największe koszty generuje ono w okresie jesienno – zimowym. Obecnie oprócz tradycyjnych żarówek i energooszczędnych świetlówek coraz bardziej popularne staje się oświetlenie przy użyciu diod LED.


Zasada działania

Tradycyjna żarówka – czyli inaczej lampa żarowa to elektryczne źródło światła. Światło powstaje poprzez spowodowane przepływem prądu silne rozgrzanie żarnika (włókna wykonanego z wolframu umieszczonego wewnątrz szklanej bańki). Oprócz tego, że żarówka świeci, wytwarza również ciepło, a co za tym idzie, jest to duża strata energii

Energooszczędne świetlówki – zwane też lampami fluorescencyjnymi zbudowane są ze szklanych rurek wypełnionych gazem. Podczas przepływu prądu przez świetlówkę powstaje niewidzialne dla człowieka promieniowanie ultrafioletowe. Promieniowanie to pada na pokryte luminoforem od środka ścianki szklanych rurek, a to skutkuje powstawaniem światła na zewnątrz

Lampa LED (z ang. Light-Emitting Diode) – to źródło światła oparte na diodach elektroluminescencyjnych. Emitują one niebieskie światło, które pobudza do świecenia umieszczony w obudowie diody luminofor. Luminofor zaś wytwarza światło żółtozielone, które zmieszane ze światłem niebieskim diody daje światło białe. W zależności od rodzaju luminoforu można uzyskać różną temperaturę barwową światła białego. Diody umieszczone są w obudowie, która pozwala na zastosowanie w oprawie oświetleniowej takiej samej jak dla żarówek

Tradycyjna żarówka o mocy 100 W przy 10 godzinach  świecenia zużywa 1 kWh prądu

Można to łatwo obliczyć: 100 W = 0,1 kW – czyli 0,1 kW * 10 h = 1 kWh

Przyjmując, że 1 kWh kosztuje ok. 0,60 zł – jest to koszt za 10 godzin pracy takiej żarówki

Przyjrzyjmy się ile prądu w ciągu roku, zużywają poszczególne źródła światła:

TRADYCYJNA ŻARÓWKA

  • Moc: 100 W
  • Czas użytkowania: 5 h dziennie
  • Roczne zużycia prądu: 0,1 kW * 5 h * 365 dni = ok. 180 kWh
  • Orientacyjny koszt 1 kWh: 0,60 zł
  • Szacowany koszt rocznego zużycia: 180 kWh * 0,60 zł = 108 zł

ENERGOOSZCZĘDNA ŚWIETLÓWKA

  • Moc: 20 W
  • Czas użytkowania: 5 h dziennie
  • Roczne zużycia prądu: 0,02 kW * 5 h * 365 dni = ok. 36 kWh
  • Orientacyjny koszt 1 kWh: 0,60 zł
  • Szacowany koszt rocznego zużycia: 36 kWh * 0,60 zł = 21,60 zł

LAMPA LED

  • Moc: 13 W
  • Czas użytkowania: 5 h dziennie
  • Roczne zużycia prądu: 0,013 kW * 5 h * 365 dni = ok. 24 kWh
  • Orientacyjny koszt 1 kWh: 0,60 zł
  • Szacowany koszt rocznego zużycia: 24 kWh * 0,60 zł = 14,40 zł

W przypadku pięciu tradycyjnych żarówek 100 W orientacyjny roczny koszt zużycia prądu przy pięciogodzinnym świeceniu codziennie to ok. 540 zł, przy pięciu energooszczędnych świetlówkach o mocy 20 W wynosi ok. 108 zł, a w przypadku pięciu żarówek LED 13 W jest to ok. 72 zł

Według przepisów unijnych od 1 września 2012 roku sprzedaż tradycyjnych żarówek do użytku domowego w krajach Unii Europejskiej jest zabroniona

Parametry żarówki, na które warto zwrócić uwagę:

Jasność źródła światła – czyli ilość lumenów. Lumen (lm) jest to jednostka miary strumienia świetlnego. Im większa ilość lumenów, tym jaśniejsze światło wytwarza żarówka. W zestawieniu z mocą żarówek wygląda to następująco:

STRUMIEŃ ŚWIETLNY (ILOŚĆ LUMENÓW) ok. 400-500 lm

  • Tradycyjna żarówka o mocy 40 W
  • Energooszczędna świetlówka o mocy  7-8 W
  • Lampa LED o mocy 6 W

STRUMIEŃ ŚWIETLNY (ILOŚĆ LUMENÓW) ok. 700-900 lm

  • Tradycyjna żarówka o mocy 60 W
  • Energooszczędna świetlówka o mocy  11-13 W
  • Lampa LED o mocy 10 W

STRUMIEŃ ŚWIETLNY (ILOŚĆ LUMENÓW) ok. 900-1100 lm

  • Tradycyjna żarówka o mocy 75 W
  • Energooszczędna świetlówka o mocy  15-16 W
  • Lampa LED o mocy 12 W

STRUMIEŃ ŚWIETLNY (ILOŚĆ LUMENÓW) ok. 1100-1500 lm

  • Tradycyjna żarówka o mocy 100 W
  • Energooszczędna świetlówka o mocy  18-21 W
  • Lampa LED o mocy 13-16 W

Współczynnik oddawania barw – czyli wskaźnik CRI (z ang. Color Rendering Index). Najczęściej używany w przypadku oświetlenia LED. Określa, jak dobrze widziane są kolory oświetlanych przedmiotów. Wyrażony jest liczbą w skali od 0 do 100. Wskaźnik CRI równy 100 Ra oznacza współczynnik oddawania barw taki jak w świetle słonecznym. Wysokiej klasy lampy LED charakteryzują się wskaźnikiem CRI 80 Ra i więcej

Temperatura barwowa – określa kolor światła. Temperatura barwowa żarówki tradycyjnej to od 2800 do 3300 kelwinów. Emituje światło białe o ciepłej barwie. Jest kilka rodzajów oznaczenia:

  • WW (warm white) to światło białe – ciepłe o temperaturze barwowej od 2700 do 2900 K
  • W (white) to światło białe o temperaturze barwowej od 3000 do 3500 K
  • CW (cool-white) to światło białe – chłodne o temperaturze barwowej od 3800 do 4300 K
  • CDL (cool daylight) to światło dzienne – zimne o temperaturze barwowej od 5000 do 7000 K

Barwa światła może też być określana ciągiem trzech cyfr np. 827, gdzie pierwsza cyfra oznacza współczynnik oddawania barw. W skali od 1 do 9 (im większa, tym kolory widziane w świetle żarówki są bardziej zbliżone do naturalnych – takich jak przy świetle dziennym). Dwie kolejne to odcień bieli światła. W tym przypadku 27 to 2700 kelwinów, czyli ciepłe białe światło

Żywotność – czyli szacowana ilość godzin pracy żarówki

  • Tradycyjna żarówka ok. 1000 h
  • Energooszczędna świetlówka ok. 10 000 h
  • Lampa LED ok. 50 000 h

Gwint i trzonek – wyróżniamy kilka rodzajów zakończenia żarówki, najbardziej popularne to:

Liczba cykli włącz/wyłącz – czyli szacowana ilość włączeń i wyłączeń żarówki

Kąt świecenia żarówki – czyli jak dużą płaszczyznę żarówka będzie oświetlać. Jest podawany w stopniach, np. 36° lub 346D. Bezkonkurencyjna w tym wypadku jest tradycyjna żarówka, której kąt świecenia to niemal 360°

Rozświetlanie żarówki – czyli ilość czasu do pełnego rozświetlenia żarówki

Kształt i typ bańki – przed zakupem należy przemyśleć czy żarówka będzie pasować montażem do lampy. W tym przypadku mamy do czynienia z oznaczeniami typu bańki. Litera określa kształt, a cyfry – średnicę w milimetrach np. B35, A65, T60

Energooszczędne świetlówki i lampy LED, a ekologia:

Świetlówki energooszczędne zawierają w sobie rtęć w formie lotnej. W związku z tym zużyte świetlówki są kwalifikowane jako odpady niebezpieczne, które obowiązkowo podlegają segregacji śmieci. Kara grzywny za wyrzucenie świetlówki do zwykłego kosza to nawet 5000 zł! Świetlówek i lamp LED nie wolno wyrzucać do kosza. Najlepiej przynieść je do sklepu gdzie składuje się tego typu przedmioty do utylizacji.

Lampy LED dzięki wysokiej wytrzymałości i długiej żywotności nie powodują zanieczyszczania przyrody w takim stopniu jak zwykłe żarówki, czy energooszczędne świetlówki. Nie zawierają w sobie szkodliwych substancji i są w pełni elektroniczne, co pozwala na bezproblemową pracę w połączeniu z różnego rodzaju czujnikami, oraz daje możliwość pełnej utylizacji i recyklingu przy wymianie oświetlenia. Dodatkowo mniejsze zużycie prądu przy korzystaniu z oświetlenia LED ma wpływ na zmniejszenie kosztów produkcji energii elektrycznej, a co za tym idzie zmniejszenie emisji dwutlenku węgla oraz szkodliwych związków chemicznych do atmosfery.

Technologia LED pozwala nam ograniczyć straty energii, ponieważ większa ilość energii dostarczanej lampie LED jest przetwarzana na światło, a nie na ciepło. Przy zakupie takiego rodzaju oświetlenia warto zwrócić uwagę na oznakowanie CE (Conformité Européenne), czyli informację, że wyrób spełnia wymagania dyrektyw tzw. “Nowego Podejścia” Unii Europejskiej oraz zaopatrywać się u markowych, niekoniecznie tańszych producentów, którzy dobierają emitowane przez lampy LED widmo światła tak, aby było bezpieczne dla naszego zdrowia